Zgodnie z prawem zgoda pacjenta jest potrzebna, by lekarz oraz personel pomocniczy mógł wykonywać przy nim jakiekolwiek świadczenie medyczne.

Zgoda pacjenta nie zawsze jest konieczna

Uzyskanie jej jest niezbędne, by przeprowadzić:

  • badanie
  • leczenie
  • eksperyment medyczny z udziałem pacjenta
  • zajęcia pokazowe dla studentów medycyny
  • zabieg operacyjny
  • standardową diagnostykę
  • zabieg  operacyjny o podwyższonym ryzyku dla życia i zdrowia, a także mogący spowodować ciężkie uszkodzenie ciała i rozstrój zdrowia
  • diagnostykę wiążącą się z podwyższonym ryzykiem dla życia i zdrowia, mogącą doprowadzić do ciężkiego rozstroju zdrowia i uszkodzenia ciała
  • metody lecznicze obarczone ryzykiem utraty zdrowia lub życia przez pacjenta, a także mogące spowodować ciążki uszczerbek na zdrowiu i uszkodzenie ciała
  • wszelkie inne świadczenia medyczne

Każdy pacjent powinien samodzielnie i w pełnie świadomie udzielić swojej zgody. Przeważnie ma ona formę ustną, ale dopuszczalna jest również zgoda w sensie dorozumianym, czyli wyrażona przez każde zachowanie świadczące o tym, że pacjent chce poddać się procedurom medycznym. Zgoda pisemna jest potrzebna przy wykonywaniu zabiegów operacyjnych i innych procedur medycznych, których wykonywanie wiąże się z podwyższonym ryzykiem zagrożenia życie lub spowodowania uszczerbku na zdrowiu.

Ustawodawca w odrębny sposób traktuje osoby małoletnie, ubezwłasnowolnione, a także niezdolne do samodzielnego podejmowania decyzji. W tym wypadku potrzebna jest tzw. zgoda zastępcza wyrażona przez opiekuna faktycznego, prawnego lub sąd opiekuńczy. W przypadku, gdy taki pacjent jest w stanie sam podjąć decyzję, a małoletni ma powyżej 16 lat potrzebna jest również jego zgoda.

 

LN_Banner_Prawo_medyczne_Ideo_A

 

Świadczenia medyczne bez zgody pacjenta

Ustawodawca zezwala na wykonanie procedur medycznych bez zgody pacjenta lub jego pełnomocnika jedynie w przypadku wyższej konieczności, gdy zagrożone jest życie pacjenta.

Lekarz może także wykonać zabieg operacyjny, badanie lub diagnostykę łączące się z podwyższonym ryzykiem jeżeli opóźnienie wynikające z czasu oczekiwania na uzyskanie zgody może spowodować zagrożenie życia pacjenta lub spowodować ciężki uszczerbek na zdrowiu.

Jeżeli to możliwe przed wykonaniem jakiekolwiek procedury medycznej lekarz powinien skonsultować się z innym przedstawicielem swojego zawodu najlepiej o tej samej specjalności.

W obydwu wypadkach adnotację o wykonaniu zabiegu lub innego świadczenia medycznego oraz zaistniałych okolicznościach należy umieścić w dokumentacji medycznej.

W przypadku zabiegów łączących się ze zwiększonych ryzykiem lekarz musi jak najszybciej poinformować sąd opiekuńczy lub prawnego opiekuna.

Nawet pomyślne wykonanie świadczeń medycznych bez zgody pacjenta nie zwalnia lekarza z odpowiedzialności karnej, cywilnej czy zawodowej.

Źródła

  • Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej
  • Konwencja o ochronie i godności istoty ludzkiej wobec zastosowań biologii i medycyny z 19 listopada 1996r.
  • Karta Praw Pacjenta
  • Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta z 6 listopada 2008 r.
  • Kodeks Etyki Lekarskiej
  • Ustawa z dnia 5 grudnia 1996r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty
  • Kodeks cywilny
  • Kodeks karny

Więcej

Prawo medyczne. Komentarze i glosy do orzeczeń sądowych: Księgarnia LexisNexis

Czy zgoda pacjenta jest zawsze potrzebna by wykonać zabieg?, 3.0 out of 5 based on 1 rating

Informacje o artykule
Kategorie:

Wyraź swoją opinię o tym artykule
BEZWARTOŚCIOWYPOMÓGŁ MI 0 (0)